Tăng cường và nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế

Sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI và đặc biệt từ những năm 90, nước ta thực hiện đường lối đối ngoại rộng mở trên tinh thần "Việt Nam mong muốn làm bạn với tất cả các quốc gia trên thế giới, phấn đấu vì hoà bình, độc lập và tiến bộ xã hội". Trong bối cảnh đó, trường ĐHBK Hà Nội chủ trương khôi phục và mở rộng hợp tác về đào tạo, NCKH, trao đổi cán bộ với các trường đại học, viện nghiên cứu, các doanh nghiệp nước ngoài cũng như với các tổ chức quốc tế, các tổ chức chính phủ, phi chính phủ.

Sau một thời gian bị gián đoạn do những biến động về chính trị, kinh tế - xã hội ở Liên Xô và Đông Âu, những năm gần đây Trường đã lần lượt khôi phục lại các mối quan hệ truyền thống với các trường đại học, viện nghiên cứu ở Nga và tại các nước khác như Ucraina, Belarút, Hungari, Ba Lan, Bungari, Séc, Xlôvakia... Đồng thời phát triển quan hệ hợp tác ở tầm cao hơn với nhiều trường đại học, viện nghiên cứu của các nước thuộc liên minh châu Âu như CH Pháp, VQ Bỉ, CHLB Đức...

Sau trung tâm tiếng Pháp chuyên ngành (CFC), sự ra đời của trung tâm Trao đổi khoa học kỹ thuật Việt - Đức (VDZ) là kết quả sinh động của sự hợp tác nhiều mặt giữa trường ĐHBK Hà Nội và Cộng hoà liên bang Đức. Trường cũng đặc biệt chú trọng phát triển quan hệ với các cơ sở đại học và nghiên cứu thuộc các nước châu Á như : Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc và các quốc gia trong khối ASEAN. Nhiều văn bản hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu danh tiếng thuộc châu lục này đã được ký kết trong những năm gần đây như với đại học Thanh Hoa (Trung Quốc), Viện nghiên cứu khoa học và công nghệ Hàn Quốc. v.v..

Triển vọng của các mối quan hệ hợp tác được thiết lập là rất tốt đẹp. Trường ĐHBK Hà Nội cũng đang có những chuẩn bị tích cực cho việc thiết lập quan hệ hợp tác với một số trường đại học và viện nghiên cứu thuộc Bắc Mỹ.

Thủ tướng CHLB Đức TS. Helmut Kohl thăm trường	Phó Hiệu trưởng Nguyễn Khắc Xương và Hiệu trưởng trường Xanh - Pêtecbua trao đổi văn bản hợp tác giữa hai trường

Thông qua các hoạt động hợp tác quốc tế, Trường có thêm điều kiện để trao đổi cán bộ, sinh viên tham quan, thực tập, đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn và NCKH. Chúng ta còn học hỏi được nhiều kinh nghiệm quý báu từ bạn bè về xây dựng một trường đại học đa ngành, đa lĩnh vực; về chương trình, nội dung đào tạo tiên tiến đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước và hội nhập quốc tế.

Trong giai đoạn 1990 đến năm 2000 đã có trên 100 đoàn với gần 500 cán bộ của trường ĐHBK Hà Nội được ra nước ngoài thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn tại các cơ sở đào tạo và nghiên cứu ở hầu hết các châu lục mà Trường có quan hệ hợp tác.

Hoạt động đối ngoại của Trường đã mang lại hiệu quả thiết thực cho việc tăng cường các điều kiện vật chất - kỹ thuật phục vụ đào tạo, NCKH. 25 phòng thí nghiệm chuyên đề được cung cấp các máy móc, thiết bị hiện đại từ nguồn kinh phí hợp tác quốc tế. Cộng hoà Bỉ giúp trang bị các phòng thí nghiệm: Vật lý, Hoá học và Tự động hoá. Cộng đồng Pháp ngữ giúp xây dựng phòng thí nghiệm Phân tích chất lượng lương thực thực phẩm. Nhật Bản giúp xây dựng phòng thí nghiệm Đo lường cơ khí... Tổng kinh phí thực hiện các dự án hợp tác quốc tế của Trường trong năm 2000 lên đến 21,064 triệu USD. Trong đó, riêng các dự án xây dựng cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, NCKH đang thực hiện trị giá hơn 6,5 triệu USD và các chương trình hợp tác về đào tạo khoảng 3 triệu USD.

Cũng thông qua hoạt động đối ngoại, ngoài các suất học bổng dành cho đào tạo cán bộ và sinh viên Bách Khoa Hà Nội tại nước ngoài, Trường còn nhận được nhiều suất học bổng quốc tế tại chỗ và các tài trợ khuyến học khác cho sinh viên trị giá hàng trăm triệu đồng. Hoạt động đối ngoại của Trường còn góp phần tăng cường quan hệ và sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân Việt Nam và nhân dân các nước, đồng thời cũng nâng cao vị thế của Trường trong bạn bè quốc tế. Công tác an ninh chính trị và bí mật quốc gia được đảm bảo trong công tác đối ngoại. Hiện tại trường ĐHBK Hà Nội là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Hiệp hội các trường đại học Pháp ngữ AUF, Hiệp hội các trường đại học châu Á - Thái Bình Dương (AUAP), Mạng lưới các trường đại học ASEAN, Mạng lưới phát triển đào tạo kỹ thuật và công nghệ (AUN-SEED-NET), Mạng lưới các trường đại học châu Âu, Đông Nam Á (ESA-UNET)...

Chủ trương và giải pháp tránh nguy cơ hẫng hụt đội ngũ cán bộ giảng dạy

Mặc dù đã có sự san sẻ một phần lực lượng cán bộ đi xây dựng các trường đại học ở Miền Nam sau ngày giải phóng, trong giai đoạn cuối những năm 80, đầu thập kỷ 90, trường ĐHBK Hà Nội vẫn là trường có đội ngũ cán bộ đông đảo, khá đồng bộ về chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ, giàu kinh nghiệm và uy tín trong đào tạo, NCKH, CGCN bao gồm 945 cán bộ giảng dạy (trong đó có 425 TS, PTS, GS, PGS), 326 cán bộ phục vụ giảng dạy, hơn 200 cán bộ hành chính sự nghiệp và gần 130 cộng tác viên NCKH.

Tuy nhiên do đặc điểm lịch sử phát triển của Trường và trước nhu cầu phát triển nội tại cũng như hội nhập quốc tế, nguy cơ hẫng hụt cả về số lượng lẫn chất lượng của đội ngũ sẽ khó tránh khỏi nếu không có sự chuẩn bị tích cực, kịp thời.

Sau hơn 40 năm cống hiến cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo của trường ĐHBK Hà Nội, đa số các thầy giáo đã ở độ tuổi cao. Theo thống kê năm 1996, khoảng 50% cán bộ tuổi từ 50 trở lên, trong khi đó cán bộ trẻ đã không nhiều lại ít người có trình độ trên đại học. Phần lớn cán bộ có trình độ trên đại học của Trường được đào tạo tại Liên Xô và các nước Đông Âu, ít có cơ hội được trở lại bồi dưỡng chuyên môn trong bối cảnh bấy giờ. Sách và tạp chí chuyên môn nước ngoài khan hiếm. Trình độ ngoại ngữ và tin học của không ít cán bộ giảng dạy còn chưa đáp ứng được yêu cầu của thời mở cửa, hội nhập. Tình trạng trên đối với khối cán bộ phục vụ giảng dạy và hành chính sự nghiệp còn ở mức độ báo động cao hơn.