Lịch sử trường Đại học Bách Khoa Hà Nội
24/10/2006

Huy động mọi nguồn lực cho tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật

Ở thời điểm bắt đầu công cuộc đổi mới, trường ĐHBK Hà Nội - biểu tượng đẹp đẽ của tình hữu nghị Việt - Xô vẫn là một trong các trường đại học ở nước ta có cơ ngơi bề thế, trang thiết bị khá đồng bộ và đa dạng.

Tuy nhiên, qua hơn 20 năm sử dụng, trong khi các điều kiện cho duy tu, bảo dưỡng lại rất khó khăn, nên cơ ngơi khang trang một thời, một mặt đã bắt đầu xuống cấp, mặt khác trở nên hạn hẹp trước yêu cầu mở rộng quy mô đào tạo và đẩy mạnh hoạt động NCKH-CGCN.

Chủ trương và quyết tâm của Nhà trường là phải thay đổi thực trạng cơ sở vật chất kỹ thuật một cách cơ bản, đồng bộ nhằm phục vụ tốt hơn các hoạt động chung, tạo môi trường làm việc tiện nghi, hiện đại, văn minh, sạch đẹp.

Từ kết quả điều tra cơ sở vật chất kỹ thuật hiện có và căn cứ dự báo phát triển trước mắt cũng như lâu dài, Trường đã tiến hành xây dựng quy hoạch tổng thể và kế hoạch triển khai thực hiện trong mỗi giai đoạn.

 anh4  

Trước hết xử lý những bất hợp lý trong sử dụng phòng ốc và trang thiết bị theo phương châm ưu tiên dành cho các mục đích phục vụ trực tiếp công tác đào tạo, NCKH, CGCN. Thanh lý các trang thiết bị lạc hậu hoặc hiệu quả sử dụng thấp, tạo điều kiện cho việc trang bị mới. Thực hành chính sách tiết kiệm điện, nước. Thiết lập quy trình quản lý và khai thác trang thiết bị sử dụng. Sử dụng đúng và có hiệu quả các nguồn kinh phí Nhà nước cũng như của Trường dành cho xây dựng và tăng cường cơ sở vật chất, trong đó có phần đóng góp từ kinh phí thực hiện các đề tài, dự án cấp Bộ, cấp Nhà nước. Gấp rút xây dựng các dự án để có thể chủ động gọi vốn đầu tư. Trường cũng như các khoa, viện, bộ môn nỗ lực tranh thủ khai thác triệt để những cơ hội, khả năng hỗ trợ, đầu tư kinh phí, thiết bị từ các hoạt động liên doanh, liên kết trong nước và hợp tác quốc tế kể cả việc vay vốn ưu đãi.

 

Chủ trương, đồng thời cũng là biện pháp tiến hành, là phải mở rộng được các hoạt động tạo ra kinh phí và phải tập trung quản lý các nguồn kinh phí sao cho tài chính của Nhà trường thực sự trở thành động lực thúc đẩy phát triển. Nhịp độ tăng trưởng ngân sách hàng năm của Trường dự kiến phấn đấu đạt 1,25 lần. Đây là một thách thức to lớn đối với mỗi CBVC trường ĐHBK Hà Nội và toàn Trường.

Không có con đường nào khả thi hơn đối với chúng ta là tiếp tục đa dạng hoá các loại hình đào tạo, tăng cường các hoạt động tranh thủ đầu tư, đẩy mạnh công tác NCKH, CGCN lên một tầm cao mới tương xứng với tiềm năng và vị thế của trường ĐHBK Hà Nội.

Do quyết tâm, nỗ lực thực hiện đồng bộ các chủ trương, biện pháp năng động trên, cảnh quan Nhà trường và điều kiện giảng dạy, học tập, sinh hoạt đã có sự thay đổi đáng kể. Trường ĐHBK Hà Nội đã khang trang, tiện nghi hơn và dần được hiện đại hơn. Toàn bộ hệ thống văn phòng làm việc của các đơn vị và phần lớn các giảng đường, lớp học, phòng hội thảo (kể cả Hội trường C2), phòng thí nghiệm, xưởng thực tập (C8, xưởng Cơ)... đã qua sửa sang, cải tạo, nâng cấp hoặc xây mới. Các điều kiện kỹ thuật trợ giúp công tác quản lý hành chính (máy tính, máy in, photocopy, điện thoại...) và phục vụ công tác đào tạo (thiết bị âm thanh, đèn chiếu...) được trang bị khá đầy đủ và đồng bộ trong toàn trường. Trường ĐHBK Hà Nội đã xây dựng mạng thông tin nội bộ BKnet.

Vật tư, hoá chất, thiết bị phục vụ thí nghiệm đã được tăng cường bổ sung với số lượng ngày càng lớn, Trường đã trích hàng tỷ đồng cho việc tập trung khôi phục thí nghiệm của các môn học cơ bản và cơ sở, xây dựng hàng trăm bài thí nghiệm chuyên ngành. Bằng sự nỗ lực toàn diện, tình trạng "học chay" lạc hậu với thực tiễn phát triển khoa học - công nghệ đã dần được khắc phục.

Theo thống kê, trong những năm đổi mới, đặc biệt từ năm 1996 đến năm 2000, trường ĐHBK Hà Nội đã tiến hành cải tạo 10.000 m2 và xây dựng mới: Nhà luyện tập và thi đấu, Thư viện điện tử, cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hơn 20.000 m2 nhà học, ký túc xá, nhà phục vụ sinh hoạt, vui chơi, giải trí. Sửa chữa nâng cấp nhà C9, C10, C11, nhà A, nhà C, nhà D, nhà B3, B9. Xây dựng và đưa vào sử dụng 6 khu nhà mới 5 tầng C12, C13 (nhà học ngoại ngữ), C14, C15, C16 ( hiện nay là các nhà D4, D6, D3, D5, D7) và khu nhà học tại chức với tổng kinh phí hơn 30 tỷ từ vốn ngân sách và gần 20 tỷ đồng từ vốn tự có của Trường. Khánh thành nhà ký túc xá 5 tầng B10 đủ chỗ ăn ở tiện nghi cho 720 sinh viên... Cải tạo hội trường C2 và ngày 01/6/2006 đã khởi công xây dựng Trung tâm Đào tạo quốc tế và Nghiên cứu công nghệ cao.

Ngoài 25 phòng thí nghiệm được trang bị mới, hiện đại từ nguồn kinh phí hợp tác quốc tế, trường ĐHBK Hà Nội còn 3 phòng thí nghiệm (PTN) đạt tiêu chuẩn quốc gia đang trong giai đoạn hoàn thiện: PTN Tự động hoá, PTN Hoá dầu và PTN về Khoa học - Công nghệ môi trường. Sân vận động Bách Khoa đã hoàn tất việc cải tạo, nâng cấp và đã xúc tiến xây dựng tiếp nhà luyện tập và thi đấu trên nền đất thuộc khu Bát giác cũ. Quần thể này là một trung tâm thể thao có hạng ở Thủ đô phục vụ cán bộ, sinh viên Nhà trường và các trường đại học, cao đẳng khác.

Thư viện điện tử cao 10 tầng và Trung tâm thực hành cơ khí 5 tầng có mặt bằng hàng nghìn m2 cũng được khởi công xây dựng trong năm kỷ niệm lần thứ 45 thành lập Trường. Sự ra đời của 2 công trình này cùng với tất cả những gì Bách Khoa tạo dựng được trong những năm trước đã làm cho bộ mặt và cơ sở vật chất kỹ thuật của Trường thay đổi đáng kể cả về lượng và về chất.

Công tác đời sống và thực hiện nghĩa vụ xã hội

Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, sinh viên được Lãnh đạo Trường cùng các đơn vị thường xuyên quan tâm tìm giải pháp phù hợp để có thể cải thiện được nhiều nhất điều kiện làm việc, học tập, ăn ở, sinh hoạt của cán bộ và sinh viên.

Được phép của UBND Thành phố Hà Nội những năm cuối 80 đầu 90, Trường đã chủ động giải quyết những khó khăn, bức xúc về chỗ ở cho cán bộ công nhân viên bằng việc dành hẳn 30% quỹ nhà đất, tạm cấp cho cán bộ có hoàn cảnh khó khăn, 70% còn lại được phân phối theo thâm niên công tác và thành tích cống hiến. Nhờ đó, trong 10 năm đầu đổi mới, thực hiện phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", điều kiện chỗ ở của phần đông cán bộ được cải thiện đáng kể.

Cũng trong thời kỳ này, để tạo thêm thu nhập ngoài lương cho cán bộ, toàn trường đẩy mạnh các hoạt động sản xuất và phục vụ sản xuất theo chuyên môn, ngành nghề. Đồng thời, tiếp tục tạo thuận lợi để cán bộ của Trường đi làm chuyên gia giáo dục ở châu Phi.

Mở rộng quy mô và đa dạng hoá các loại hình đào tạo, kết hợp với thúc đẩy công tác NCKH, CGCN ngày càng mang lại hiệu quả nhiều mặt cho tập thể Nhà trường, cho cán bộ và sinh viên. Kinh phí tự có của Trường cũng như phúc lợi tập thể và thu nhập ngoài lương của cán bộ được tăng lên qua mỗi nhiệm kỳ Hiệu trưởng.

Trong những năm 1998-2000, trường ĐHBK Hà Nội đã thực hiện khuyến khích vật chất đối với người lao động dưới nhiều hình thức, ví dụ:

 

* Bồi dưỡng lên lớp

* Nhuận bút viết giáo trình và tài liệu tham khảo

* Phụ cấp lao động hàng tháng cho cán bộ khối phòng, ban

* Bồi dưỡng ăn trưa cho toàn thể cán bộ công nhân viên

* Quà thưởng nhân dịp các ngày lễ, Tết trong năm

* Phụ cấp trách nhiệm theo chức vụ

* Hỗ trợ nghỉ hè, an dưỡng cho cán bộ công nhân viên

 anh5

Đối với sinh viên, nhân dịp các ngày lễ, Tết, Trường cũng dành phần quà nhỏ gửi tặng các em. Ngoài các suất học bổng do các công ty, tập đoàn, tổ chức trong và ngoài nước tài trợ, trong 5 năm từ 1996 đến 2001 Nhà trường đã giảm 50% mức học phí cho 4.628 sinh viên, miễn học phí cho 3.336 sinh viên thuộc các diện chính sách. Những sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đột xuất, gia đình ở vùng bị thiên tai lũ lụt, cũng được Nhà trường trợ cấp kịp thời.

Với số lượng biên chế gần 2.000 viên chức và 25.000 sinh viên, thì sự quan tâm, khuyến khích vật chất trên là sự nỗ lực và cố gắng lớn của Nhà trường.

Điều kiện làm việc, học tập, sinh hoạt của cán bộ sinh viên như đã nêu được đặc biệt cải thiện trong thời gian cuối thế kỷ XX. Cảnh quan, môi trường, văn phòng làm việc, giảng đường, lớp học, phòng thí nghiệm, các khu vệ sinh công cộng, nhà gửi xe hoặc được xây dựng mới, nâng cấp hoặc cải tạo, trang bị lại khang trang sạch sẽ, tiện nghi hơn.

Ký túc xá (KTX) sinh viên Bách Khoa sau nhiều lần sửa chữa, nâng cấp, xây dựng đã trở thành một trong hai khu ký túc xá khang trang nhất ở khu vực phía Bắc. Hằng năm cư trú tại trung tâm này có gần 5.000 sinh viên, phân bố trong 8 nhà cao tầng và 2 dãy nhà một tầng gồm 425 phòng với tổng diện tích sử dụng trên 15.000 m2. KTX có 2 sân chơi thể thao, 1 câu lạc bộ cùng nhiều dịch vụ thiết thực khác cho sinh hoạt, học tập và vui chơi, giải trí. Đối với con em liệt sỹ, thương binh, người dân tộc và các diện chính sách khác được giảm lệ phí KTX từ 30% đến 100%. An ninh, trật tự và các chế độ chăm sóc y tế được đảm bảo.

Trường ĐHBK Hà Nội là một trong những lá cờ đầu về phong trào văn hoá - thể thao của ngành và của Thủ đô. Sinh viên Bách Khoa tham gia hầu hết các giải thể thao quan trọng của Thành phố và giữa các trường đại học tổ chức hằng năm. Các vận động viên trường ĐHBK Hà Nội thường chiếm thứ hạng cao trong các giải thi đấu thuộc khu vực Hà Nội:

- Đội tuyển Bóng chuyền, đội tuyển Điền kinh đoạt giải Nhất 3 năm liền 1997, 1998, 1999.

- Đội tuyển Cầu lông đoạt Nhất đồng đội nữ 1997, Nhất cá nhân 1997, 1998.

- Đội tuyển Bóng đá nữ đoạt giải B khu vực Hà Nội 1998.

Đại hội thể dục - thể thao toàn trường được duy trì đều đặn hàng năm. Phong trào rèn luyện thân thể được sự hưởng ứng của đông đảo cán bộ, sinh viên. Hoạt động văn hoá, văn nghệ của tuổi trẻ Bách Khoa Hà Nội được đánh giá cao và giành được nhiều giải thưởng đồng đội và cá nhân trong các hội diễn văn nghệ quần chúng của Thủ đô và khu vực phía Bắc. Trường ĐHBK Hà Nội là một trong số ít trường có câu lạc bộ thơ thu hút nhiều người làm thơ nghiệp dư là cán bộ và sinh viên tham gia.Cùng với mạng lưới các câu lạc bộ năng khiếu hoạt động thường xuyên, Công đoàn, Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên còn tổ chức nhiều đợt tham quan, dã ngoại, du lịch, trại hè, các cuộc thi, các buổi dạ hội, liên hoan văn nghệ truyền thống và thi đấu thể thao thu hút đông đảo sinh viên, CBVC tham gia. Hằng năm, Trường trích từ quỹ tự có hàng trăm triệu đồng hỗ trợ cho các hoạt động văn thể. Bách Khoa Hà Nội cũng là trường đại học thực hiện tốt các cuộc vận động "Kỷ cương - Tình thương - Trách nhiệm", "Xây dựng gia đình nhà giáo văn hoá", "Giỏi việc nước, đảm việc nhà", "Vì một mái trường không có ma tuý và tệ nạn xã hội"...

Năm 1994, Trường thành lập Câu lạc bộ (CLB) Nhà giáo hưu trí Bách Khoa. Năm 2001, CLB có hơn 500 hội viên tham gia. Được sự quan tâm, động viên, khuyến khích thường xuyên của Lãnh đạo Nhà trường, ngoài việc quan tâm đến đời sống tinh thần, sức khoẻ của người về hưu, CLB còn có nhiều ý kiến quý báu đóng góp cho Ban Giám hiệu về các công việc quan trọng của Nhà trường. CLB là cầu nối giữa cán bộ đương nhiệm với những người hưu trí Bách Khoa.

Trường ĐHBK Hà Nội là đơn vị thực hiện tốt phong trào quần chúng bảo vệ an ninh. Hằng năm, Nhà trường được đón nhiều Lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước và khoảng 120 đến 150 đoàn khách nước ngoài, trong đó có cả nguyên thủ quốc gia. Công tác bảo vệ được đảm bảo tuyệt đối an toàn. 7 năm liền, Trường được công nhận là Đơn vị an toàn, 2 lần được tặng bằng khen Đơn vị có thành tích phòng chống ma tuý. Trường ĐHBK Hà Nội cũng là đơn vị có truyền thống hưởng ứng tích cực các hoạt động xã hội. Cán bộ, sinh viên toàn trường tham gia mua công trái xây dựng Tổ Quốc với tổng số tiền là 615,5 triệu đồng, ủng hộ miền Trung bị lũ lụt 200 triệu đồng và 65 kiện quần áo, góp Quỹ trợ giúp nạn nhân bị ảnh hưởng chất độc màu da cam, Quỹ bảo trợ trẻ em, Quỹ đền ơn đáp nghĩa và thăm hỏi thường xuyên 2 bà mẹ thân sinh ra 2 Anh hùng liệt sỹ Bùi Ngọc Dương, Nguyễn Xuân Thiều.

Trường ĐHBK Hà Nội không chỉ là một trung tâm lớn về đào tạo, NCKH và CGCN mà còn là trung tâm lớn về các hoạt động xã hội, văn hoá, văn nghệ, thể thao của Thủ đô.